De 50/30/20-regel: werkt die voor stellen in Nederland?

De 50/30/20-regel is de bekendste vuistregel voor een begroting: van je netto inkomen gaat 50 procent naar wat je nodig hebt (wonen, energie, verzekeringen, boodschappen, vervoer), 30 procent naar wat je wilt (uit eten, kleding, vakantie, abonnementen) en 20 procent naar sparen en aflossen. Eén zin, drie getallen, klaar. Maar werkt hij ook als je in Nederland woont en het met z'n tweeën doet?

Waarom de regel zo goed werkt

Het sterke van 50/30/20 is niet de precieze verdeling, maar twee dingen die eronder liggen:

1. Sparen staat vooraan. De 20 procent is geen restpost; je maakt hem de dag na je salaris over. Wat er daarna over is, mag op.
2. Het onderscheid tussen nodig en willen. Die vraag alleen al ("is dit een nodig-uitgave of een wil-uitgave?") maakt mensen bewuster dan welke spreadsheet ook.

Als je nog nooit een begroting hebt gemaakt, is de regel een prima begin. Reken één keer uit waar je nu zit en je weet meteen of je structureel te veel aan vaste lasten kwijt bent of te weinig spaart.

Waar hij wringt in Nederland

De woonlasten. De regel komt uit de Verenigde Staten. Wie in een Nederlandse stad huurt of recent een huis heeft gekocht, komt met wonen, energie en zorgverzekering alleen al vaak boven de 50 procent uit, zeker met één inkomen. Dan is de regel geen hulpmiddel maar een schuldgevoel.

De zorgverzekering en de toeslagen. Een vaste premie die iedereen betaalt plus toeslagen die daar weer tegenover staan: dat past slecht in nodig of willen. Tel toeslagen bij je inkomen en de premie bij je vaste lasten, anders klopt de verhouding niet.

Vakantiegeld. Netto maandinkomen in Nederland is zonder vakantiegeld; dat komt in mei. Reken je met het maandbedrag, dan is de 30 procent voor leuke dingen krapper dan de regel suggereert, en is het vakantiegeld de post waar de vakantie echt van wordt betaald.

Twee inkomens. De regel gaat uit van één portemonnee. Bij stellen is de vraag niet alleen hoeveel gaat naar wonen, maar ook wie betaalt wat. Daar zegt 50/30/20 niets over.

Hoe je de regel aanpast voor twee

Zie de drie percentages als een richting, niet als een norm, en reken ze per persoon uit na de verdeling van de gezamenlijke lasten:

1. Verdeel eerst de gezamenlijke lasten. Bepaal wat gezamenlijk is en kies een sleutel: 50/50 of naar rato van inkomen. Ieder krijgt daarmee een eigen aandeel in de gezamenlijke lasten.
2. Reken per persoon. Eigen netto inkomen, min eigen aandeel in de gezamenlijke lasten, min eigen vaste lasten (telefoon, zorgpremie, sportschool). Dat is de "nodig"-categorie. Is die boven de 50 procent? Dan weet je dat de ruimte voor sparen en leuke dingen bij deze persoon kleiner is, en dat is een argument om de sleutel naar rato te zetten.
3. Spaar per persoon én samen. De 20 procent kan deels naar een gezamenlijke buffer en spaardoelen, deels naar eigen spaargeld. Zolang ieder iets voor zichzelf spaart, blijven jullie allebei zelfstandig.
4. De 30 procent is van ieder zelf. Wat je na nodig en sparen overhoudt, geef je uit zonder verantwoording. Dat is de afspraak die de meeste discussies voorkomt.

Een voorbeeld

Twee partners, netto € 2.850 en € 2.000 per maand, gezamenlijke lasten € 2.400, verdeeld naar rato (59/41).

Allebei boven de 50 procent nodig, allebei onder de 30 procent vrij. Niet omdat ze het fout doen, maar omdat de woonlasten in Nederland zijn wat ze zijn. Het nut van de regel is hier niet het halen van de percentages, maar het gesprek dat erop volgt: willen we minder sparen, de woonlasten verlagen, of accepteren we dit voor nu?

Wat je ervan overhoudt

Gebruik 50/30/20 als thermometer, niet als recept. Kijk per persoon waar je zit, bespreek het verschil tussen jullie twee en kies bewust. En maak van de 20 procent sparen in elk geval een vast bedrag dat als eerste de deur uit gaat; dat is het deel van de regel dat overal werkt.

In WoFin zie je de verdeling vanzelf: per persoon inkomsten, lasten (inclusief het aandeel in de gezamenlijke) en sparen, met bovenaan wat je vrij te besteden hebt. De percentages hoef je niet uit te rekenen; de bedragen staan er al.

Veelgestelde vragen

Wat is de 50/30/20-regel?

Een vuistregel voor je begroting: van je netto inkomen gaat 50 procent naar wat je nodig hebt, zoals wonen, energie, verzekeringen, boodschappen en vervoer, 30 procent naar wat je wilt, zoals uit eten, kleding, vakantie en abonnementen, en 20 procent naar sparen en aflossen. De kracht zit niet in de precieze verdeling, maar in sparen vooraan zetten en bewust onderscheid maken tussen nodig en willen.

Hoe pas je de 50/30/20-regel toe met twee inkomens?

Verdeel eerst de gezamenlijke lasten met een sleutel, 50/50 of naar rato van inkomen, en reken de percentages daarna per persoon uit. Eigen netto inkomen min het eigen aandeel in de gezamenlijke lasten min eigen vaste lasten is de nodig-categorie. De 20 procent sparen kan deels naar een gezamenlijke buffer en deels naar eigen spaargeld. De 30 procent is van ieder zelf, zonder verantwoording.

Wat doe je als je vaste lasten boven de 50 procent uitkomen?

Zie het niet als falen. Wie in een Nederlandse stad huurt of recent een huis kocht, komt met wonen, energie en zorgverzekering alleen al vaak boven de 50 procent uit. Gebruik het getal als startpunt voor een gesprek: minder sparen, de woonlasten verlagen, of dit voor nu accepteren? Bij stellen is het ook een argument om de gezamenlijke lasten naar rato van inkomen te verdelen.