Zorgverzekering overstappen met je gezin: zo pak je het aan

Elk jaar hetzelfde patroon: half november komen de nieuwe premies, de vergelijkingssites draaien overuren, en de meeste mensen doen uiteindelijk niets omdat het te veel werk lijkt in een te drukke maand. Terwijl de zorgverzekering voor veel huishoudens na wonen en energie de grootste vaste last is, en het verschil tussen een goede en een gemakzuchtige keuze al snel tientallen euro's per maand is. Het geheim is niet om harder te werken, maar om eerst het denkwerk te doen. Dan is kiezen een half uurtje, ook als je met je hele gezin overstapt.

De kalender

• Uiterlijk 12 november maken alle zorgverzekeraars hun premies en polisvoorwaarden voor het nieuwe jaar bekend.
• Tot en met 31 december kun je je huidige verzekering opzeggen.
• Tot en met 31 januari kun je een nieuwe verzekering afsluiten als je de oude vóór 1 januari hebt opgezegd; de nieuwe gaat dan met terugwerkende kracht in. Sluit je vóór 31 december bij een nieuwe verzekeraar af, dan zegt die de oude meestal voor je op.

Je hoeft dus niet op 13 november te beslissen. Maar wie al weet wat die zoekt, hoeft daarna alleen nog te vergelijken.

Tussendoor overstappen kan alleen als je achttien wordt, vanuit het buitenland komt of als je verzekeraar de voorwaarden verandert; alle data en uitzonderingen staan op zorgverzekering overstappen, met een rekentool voor wat een andere polis jullie per jaar scheelt.

Elk jaar overstappen? Het mag en het kost niets: geen opzegvergoeding, geen medische keuring voor de basis, en het eigen risico begint op 1 januari toch opnieuw. Het gaat er niet om dat je elk jaar wisselt, maar dat je elk jaar even kijkt. Is je premie na 12 november nog concurrerend en zijn je zorgverleners gecontracteerd, dan is blijven ook prima.

Stap 1: je eigen zorggebruik op een rij

Pak de declaraties van het afgelopen jaar erbij, in de app of het account van je verzekeraar. Beantwoord voor jezelf en voor je partner apart:

1. Heb je je eigen risico volgemaakt? Zo ja, in welke maand? Zo nee, hoeveel heb je er van gebruikt? Dit zegt veel over de vraag of een vrijwillig hoger eigen risico iets voor je is.
2. Wat heb je uit de aanvullende verzekering vergoed gekregen? Fysiotherapie, tandarts, bril of lenzen, alternatieve zorg, orthodontie voor de kinderen. Tel het op.
3. Wat heeft de aanvullende verzekering gekost? Twaalf keer de maandpremie. Zet dat naast het bedrag uit punt 2.
4. Wat verwacht je volgend jaar? Een beugel, een zwangerschap, een operatie die al gepland staat, een fysiobehandeling die doorloopt. Dit is de enige vraag waar de toekomst telt, en meestal weet je het antwoord beter dan je denkt.

Met deze vier antwoorden heb je geen lange vragenlijst meer nodig: je weet wat je zoekt.

De basisverzekering: inhoud gelijk, vorm verschilt

De inhoud van het basispakket is bij elke verzekeraar hetzelfde; dat bepaalt de overheid. Waar de polissen verschillen is in de vorm en de prijs:

• Naturapolis: je kiest uit de zorgverleners waarmee de verzekeraar een contract heeft; ga je ergens anders heen, dan betaal je een deel zelf. Meestal de goedkoopste.
• Restitutiepolis: vrije keuze van zorgverlener, volledig vergoed tot het gangbare tarief. Duurder, en er zijn er steeds minder.
• Combinatiepolis: een mix, met vrije keuze voor sommige soorten zorg.

Heb je een vaste fysiotherapeut, psycholoog of ziekenhuis waar je niet van af wilt, controleer dan of die gecontracteerd is bij de polis die je op het oog hebt. Zo niet, dan is een goedkope naturapolis geen besparing.

Overstappen naar of van een naturapolis

Een naturapolis is de goedkoopste vorm, maar het verschil zit in wat er gebeurt als je naar een zorgverlener gaat zonder contract. Bij veel naturapolissen krijg je dan zo'n zestig tot tachtig procent vergoed van het gemiddelde tarief dat de verzekeraar afspreekt; het precieze percentage verschilt per polis en per soort zorg. Controleer bij een overstap drie dingen:

1. Staan jullie vaste zorgverleners op de lijst? Kijk in de zorgzoeker van de verzekeraar naar de polis voor het nieuwe jaar, want de contracten kunnen per jaar veranderen.
2. Loopt er een behandeling door? Vraag vooraf na wat er bij de nieuwe polis wordt vergoed, zeker bij langdurige zorg of een geplande operatie.
3. Wat kost het als het tegenzit? Zet de premiekorting van een jaar naast de eigen bijdrage bij één behandeling zonder contract. Dat rekensommetje maakt de keuze meestal duidelijk.

Ga je juist van een naturapolis naar een restitutiepolis, dan betaal je meer premie voor vrije keuze. Dat is vooral de moeite waard als je zeker weet dat je die keuze gaat gebruiken.

Aanvullend verzekeren: reken, in plaats van gokken

De aanvullende verzekering is voor veel mensen een gewoonte uit het jaar dat ze achttien werden. Het rekensommetje uit stap 1 laat zien of ze iets oplevert. Krijg je structureel minder vergoed dan je aan premie betaalt, dan is zelf sparen voor die zorg goedkoper, en je hoeft niets te declareren. Krijg je méér vergoed, of staat er iets groots gepland, dan is de aanvullende verzekering precies waarvoor ze bedoeld is.

Twee dingen om op te letten. Een tandartsverzekering heeft bijna altijd een maximum per jaar dat lager ligt dan wat een kroon kost; lees wat er onder de dekking valt. En sommige aanvullende pakketten kennen een wachttijd of een medische selectie, vooral bij orthodontie en uitgebreide tandartsdekking. Begin daar niet mee in de laatste week van december.

Het eigen risico: verhogen is een buffervraag

Een vrijwillig hoger eigen risico geeft korting op de premie. Het is een goede keuze als je het afgelopen jaar weinig zorg gebruikte, weinig verwacht én het volledige eigen risico zonder moeite kunt betalen uit je buffer als het toch misgaat. Is dat laatste niet zo, dan koop je met de korting een risico dat je niet kunt dragen. Dan is het verplichte eigen risico al genoeg.

Reserveer in beide gevallen maandelijks een twaalfde van het eigen risico dat je verwacht te gebruiken. Dan is een ziekenhuisbezoek in maart geen gat in de begroting, maar een bedrag dat er al voor stond.

Overstappen met je gezin: zo gaat het met de kinderen

Kinderen tot achttien jaar betalen geen premie voor de basisverzekering en hebben geen eigen risico, maar ze moeten wel verzekerd zijn. Stap je over, regel dan ook hun polis:

1. Kies bij welke ouder de kinderen horen. Dat hoeft maar één ouder te zijn. Kijk naar de aanvullende dekking voor kinderen, zoals tandarts en orthodontie, en naar wat de verzekeraar daarvoor meerekent.
2. Meld de kinderen aan bij de nieuwe verzekeraar. Vraag na of de overstapservice ook hun oude polis opzegt, zodat er niets dubbel doorloopt.
3. Let op een kind dat achttien wordt. Vanaf de maand na de verjaardag is er een eigen polis met eigen premie en eigen risico nodig, en je kind kan dan zelf zorgtoeslag aanvragen. Zet dat op tijd in de begroting.
4. Controleer lopende orthodontie. Een beugel die al is begonnen valt niet altijd onder de nieuwe verzekering. Vraag dit vóór je overstapt na, ook als de nieuwe polis er goedkoper uitziet.

Voor stellen: twee polissen, één gesprek

Een zorgverzekering is persoonlijk: ieder heeft een eigen basisverzekering, en jullie hoeven niet bij dezelfde verzekeraar te zitten. Soms is dat wel handig (één app, één rekening), soms past een andere polis gewoon beter bij de een dan bij de ander. Kinderen onder de achttien zijn gratis meeverzekerd op de polis van een van de ouders; kies daar de polis met de beste aanvullende dekking voor kinderen, bijvoorbeeld orthodontie, want die telt dan voor alle kinderen.

Spreek ook af hoe de premie in jullie begroting valt. De meeste stellen zien de zorgpremie als een eigen last, net als de telefoon; anderen zien zorg als iets gezamenlijks en verdelen de premies naar rato, zodat een partner die minder verdient niet relatief zwaar wordt getroffen door een dure polis die medisch nodig is. Beide kunnen, als jullie het maar hebben uitgesproken. De collectiviteitskorting via de werkgever bestaat niet meer, dus "we zitten via mijn werk" is tegenwoordig zelden nog een reden om bij een verzekeraar te blijven.

Controleer tot slot de zorgtoeslag. Die hangt af van jullie gezamenlijke inkomen en van of jullie toeslagpartners zijn. Verandert een inkomen, dan verandert de toeslag; een proefberekening voorkomt een terugvordering in de zomer.

Zo helpt de app

In WoFin staat de zorgpremie als eigen post onder Ik, per persoon, en je ziet direct wat een nieuwe premie doet met wat je overhoudt. Het eigen risico zet je als jaarlijkse reservering neer, zodat er elke maand een twaalfde voor klaarstaat. Onder Meer · Abonnementen en contracten zet je de zorgverzekering met 31 december als opzegdatum; de app herinnert je er vóór die tijd aan, en wat je bespaart door een goedkopere polis stuur je met één tik naar een spaardoel. De vaste-lastenchecklist helpt om de premie van je partner en de kinderen niet te vergeten.

Veelgestelde vragen

Tot wanneer kun je je zorgverzekering opzeggen en overstappen?

Uiterlijk 12 november maken alle zorgverzekeraars hun premies en voorwaarden bekend. Je kunt je huidige verzekering tot en met 31 december opzeggen en dan tot en met 31 januari een nieuwe afsluiten, die met terugwerkende kracht ingaat. Sluit je vóór 31 december bij een nieuwe verzekeraar af, dan zegt die de oude meestal voor je op. Tussendoor overstappen kan alleen in uitzonderingen, zoals als je achttien wordt.

Moeten de kinderen mee overstappen als je van zorgverzekeraar wisselt?

Kinderen tot achttien jaar betalen geen premie en hebben geen eigen risico, maar moeten wel verzekerd zijn, op de polis van een van de ouders. Kies de ouder met de beste aanvullende dekking voor kinderen, want die telt voor alle kinderen. Meld ze aan bij de nieuwe verzekeraar, vraag of de overstapservice hun oude polis opzegt en controleer vooraf of een lopende beugel wordt vergoed.

Wanneer is een vrijwillig hoger eigen risico verstandig?

Een vrijwillig hoger eigen risico geeft korting op de premie. Het past als je het afgelopen jaar weinig zorg gebruikte, weinig verwacht en het volledige eigen risico zonder moeite uit je buffer kunt betalen als het toch misgaat. Kun je dat niet, dan koop je met de korting een risico dat je niet kunt dragen. Reserveer maandelijks een twaalfde van het eigen risico dat je verwacht te gebruiken.